Przypadki niemieckie – Dativ (celownik)

Celownik (der Dativ) to trzeci przypadek w języku niemieckim. Jest to stosunkowo trudny do opanowania rodzajnik, biorąc pod uwagę to, że zmieniają się w nim rodzajniki wszystkich rodzajów.

Przypomnijmy odmianę rodzajników w Dativie:

rodzaj męski rodzaj żeński rodzaj nijaki liczba mnoga
Dativ
komu? czemu?
wem?
dem
einem
keinem
der
einer
keiner
dem
einem
keinem
den + n
– + n
keinen + n

Budowa i użycie celownika

Aby łatwiej zobrazować budowę zdań w celowniku, posłużmy się przykładem:

Michael gibt dem Mann Geld.
Michael daje mężczyźnie pieniądze.

Michael jest tutaj podmiotem i występuje w mianowniku.
Gibt to odmieniony czasownik geben, czyli dawać. Podobnie jak w języku polskim poprzedza on dopełnienie (komu? mi).
dem Mann jest tu dopełnieniem. Gdyby ta część była podmiotem, brzmiałaby ona der Mann i była w mianowniku, jednak jako dopełnienie używa ona celownika, dlatego konieczne tutaj jest użycie odmienionego rodzajnika dem. 
Geld jako dopełnienie odpowiadające na pytanie kogo? co?  zapisane jest w bierniku (Akkusativ).

W Dativie wszystkie rodzajniki ulegają odmianie. Ich odmianę zapisano w tabeli powyżej.

Paul gibt einer Frau das Buch.
Ralph daje kobiecie książkę.

Warto zwrócić uwagę, że w tym przykładzie das Buch nie zostało odmienione według powyższej tabeli. Jest tak dlatego, że nie odpowiada ono na pytanie wem? (komu), was? (co?). Podlega ono więc odmianie według zasad biernika, nie celownika.

Pytania w celowniku

Pytania tworzone są przez inwersję lub z pomocą zaimka wem? (komu? czemu?).

Wem nehmen Sie dieses Paket? Komu niesie Pan tę paczkę?
Wem werden wir das Geld geben? Komu oddamy pieniądze?
Gibst du das Geld dem Kind? Dajesz pieniądze temu dziecku?
Wem gehört der Hund? Do kogo należy ten pies?

Oto kilka innych przykładów zdań z użyciem Dativ:

Der Hund folgte dem Kind nach Hause.  Pies podążał za dzieckiem do domu.
Hilfst du mir mit der Hausaufgabe? Pomożesz mi z pracą domową?
Das Geld reicht uns nicht.  Te pieniądze nam nie wystarczą.
Kannst du meinem Freund helfen? Czy możesz pomóc mojemu przyjacielowi?
Thomas wirft dem Junge den Ball zu. Thomas rzuca dziewczynce piłkę.
Die Frau gibt dem Mann einen Kuss. Kobieta daje mężczyźnie całusa.

celownik w niemieckim

To już wszystko co musisz wiedzieć o celowniku w języku niemieckim. Jeśli artykuł okazał się przydatny, kliknij przycisk „Lubię to” 🙂

Przypadki niemieckie – Dativ (celownik)
Oceń artykuł

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.