Przeczenie w języku niemieckim

W języku niemieckim zaprzeczać można poprzez trzy terminy. Są to:

Nein
Nicht
Kein/Keine

Słówka, których należy używać, zależą od kontekstu i pożądanej treści, na przykład jeśli chcemy zaprzeczyć całemu zdaniu, czy też jego konkretnemu elementowi.

Nein

Słówko „nein” służy do całkowitego zaprzeczenia zdaniu.

Laufst du?	Biegasz?	Nein.	Nie.
		Nein, ich laufe nicht.	Nie, nie biegam.
Spracht ihr Englisch?	Czy mówicie po angielsku?	Nein.	Nie.
		Nein, wir sprachen nicht.	Nie, nie mówimy.

Jest to najprostsza konstrukcja pozwalająca zaprzeczyć zdaniom.

Nicht

W powyższych zdaniach pojawiało się również słówko „nicht”. Używane jest ono do zaprzeczania konkretnego czasownika. Przykładowo:

Ich laufe nicht.	(Ja) nie biegam.
Wir kochen nicht.	(My) nie gotujemy.
Michael liest nicht.	Michael nie czyta.

W dłuższych konstrukcjach zdaniowych nicht może pojawiać się razem z nein. W tych wypadkach jednak nicht musi zawsze stać na końcu zdania.

Trinkst du Wasser?	Czy pijesz wodę?	Nein, ich trinke Wasser nicht.	Nie, nie piję wody.
Fahrt ihr morgen nach Deutschland?	Czy jedziecie jutro do Niemiec?	Nein, wir fahren morgen nach Deutschland nicht.	Nie, nie jedziemy jutro do Niemiec.

W wypadku, gdy w zdaniu zawarte są dwa czasowniki lub czasownik rozdzielnie złożony, nicht stać będzie przed drugą częścią orzeczenia.

Ich kann es nicht wiederholen.	Nie mogę tego powtórzyć.
Am Dienstag ruft sie nicht an.	We wtorek nie zadzwoni.
Er möchtet mit mir nicht reden.	On nie chce ze mną rozmawiać.
Ich sehe den ganzen Tag nicht fern.	Nie oglądam telewizji przez cały dzień.

Nicht może również zaprzeczać wyrażenia rzeczownikowe, przymiotniki oraz przysłówki. Występuje ono wówczas przed wyrazami zaprzeczanymi, na przykład:

Ich bin nicht hübsch.	Nie jestem ładny.
Das Kind is nicht groß.	Dziecko nie jest duże.
Sie lauft nicht zu schnell.	Ona biega niezbyt szybko.
Tom spracht mit mir nicht gern.	Tom rozmawia ze mną niechętnie.
Michael is nicht zu Hause.	Michael nie jest w domu.
Ich komme nicht aus Deutschland.	Nie pochodzę z Niemiec.

Kein

Wyraz kein używany jest w wypadku, gdy zaprzeczany jest rzeczownik z rodzajnikiem nieokreślonym lub bez rodzajnika. Odmienia się on jak rodzajnik nieokreślony w liczbie pojedynczej i jak rodzajnik określony w liczbie mnogiej, zarówno przez rodzaje, jak i przez przypadki.

przypadek	rodzaj męski	rodzaj żeński	rodzaj nijaki	liczba mnoga
Nominativ mianownik	kein	keine	kein	keine
Genitiv dopełniacz	keines+s	keiner	keines+s	keiner
Dativ celownik	keinem	keiner	keinem	keinen+n
Akkusativ biernik	keinen	keine	kein	keine

Gdy używamy kein w zdaniu, z reguły nie tłumaczymy go jako żaden, a po prostu jako słówko przeczące.

Hast du eine Idee?	Masz pomysł?	Nein, ich habe keine Idee.	Nie, nie mam (żadnego) pomysłu.
Ist das ein Auto?	Czy to jest samochód?	Nein, das ist kein Auto.	Nie, to nie jest (żaden) samochód.
Sind das Zwillinge?	Czy to są bliźnięta?	Nein, das sind keine Zwillinge.	Nie, to nie są (żadne) bliźnięta.

Kein może być także używane w zdaniach twierdzących.

Ich habe keine Sorgen.	Nie mam żadnych zmartwień.
Es gibt keine Grenzen.	Nie ma żadnych granic.
Er hat keine Spielsachen.	On nie ma (żadnych) zabawek.
Ich habe kein Geld.	Nie mam pieniędzy.